01 / ĐỪNG ĐỔI ĐƠN VỊ GIỮA CHỪNG

Số token, giá token và giá trị bằng VND không phải một

Trên màn hình giao dịch, bạn thường thấy số token đang nắm giữ, giá mỗi token và tổng giá trị ước tính. Giá trị ước tính = số token × giá dùng để định giá. Con số này chưa tự động là tiền có thể rút về: giá bán thực tế và các khoản phí có thể làm kết quả khác đi.

Nếu giao dịch được báo giá bằng USDT hoặc một đơn vị khác, cần quy đổi về VND theo tỷ giá tại từng giao dịch trước khi so sánh. Giá token tăng theo cặp giao dịch không đồng nghĩa số VND thu về tăng tương ứng.

02 / VÍ DỤ HAI THỜI ĐIỂM

Giá tăng 1% mà vị thế vẫn tạm âm

Giả sử bạn mua 100 token ở giá 10.000đ/token. Khoản 12.000đ phí mua được trả thêm ngoài 1.000.000đ tiền mua. Như vậy, tổng số VND đã bỏ ra là 1.012.000đ. Một thời gian sau, giá hiển thị là 10.100đ/token, tức giá tăng 1%. Bạn chưa bán và vẫn giữ đủ 100 token.

Ở đây giả định giá bán bằng đúng giá đang hiển thị và không có thêm chênh lệch giá bán, phí rút hay biến động giá trong lúc đặt lệnh. Kết quả thực tế có thể khác. Khoản −10.000đ chỉ trở thành lãi/lỗ đã thực hiện nếu lệnh bán thật sự hoàn tất ở các điều kiện giả định.

03 / “LÃI BẰNG COIN”

Có thêm token vẫn có thể ít VND hơn

Một con số khác dễ gây nhầm là số token tăng do thưởng, nhận thêm hoặc các hoạt động khác. Số lượng tài sản tăng không bảo đảm giá trị quy đổi sang VND tăng. Để chỉ ra sự khác biệt về đơn vị đo, hãy xét một tình huống độc lập với ví dụ ở trên:

Đây chỉ là phép so sánh giá trị gộp; chưa tính phí, thuế hoặc nguồn gốc của 10 token nhận thêm. Khi tự ghi chép giao dịch thật, hãy tách riêng việc mua thêm bằng tiền mới với việc nhận thêm token, vì hai việc này ảnh hưởng khác nhau đến vốn và kết quả.

04 / GIÁ VỐN KHI MUA NHIỀU LẦN

Không lấy giá mua cuối cùng làm giá vốn của cả ví

Nếu mua nhiều đợt rồi so sánh toàn bộ số token còn giữ, cần cộng đủ số tiền mua và phí mua của từng đợt. Với một vị thế đơn giản chưa bán bớt, giá vốn bình quân mỗi token = tổng tiền mua cộng phí mua ÷ tổng số token nhận.

Đây là tình huống giả định riêng để minh họa cách tính sau hai lần mua; chưa có giao dịch bán hay nhận thêm token.

Ví dụ trên bán toàn bộ số token nên phép tính dễ theo dõi. Nếu chỉ bán một phần, hãy ghi rõ số lượng đã bán và cách xác định giá vốn của phần đó; đừng lấy lãi/lỗ của toàn ví để gán cho một lệnh bán riêng.

05 / BẢNG TỰ KIỂM

Ghi năm dữ liệu trước khi nhìn màu xanh, đỏ

Không cần bảng quá phức tạp để bắt đầu. Sau mỗi giao dịch, lưu lại ít nhất năm nhóm dữ liệu sau; khi xem lại, quy đổi về VND theo cách nhất quán và thêm phí phát sinh thực tế.

1. Thời điểm và loại giao dịch: mua, bán, nhận thêm hay chuyển ví.
2. Số token thay đổi: lượng nhận vào hoặc bán ra thực tế.
3. Giá mỗi token: giá khớp, cặp giao dịch và tỷ giá VND dùng để quy đổi.
4. Tiền vào hoặc ra: số VND đã chi hoặc thực nhận từ giao dịch.
5. Mọi khoản phí: phí mua, phí bán, phí rút hoặc phí chuyển khi thực sự có phát sinh.

Cuối cùng ghi một dòng riêng cho ngày bạn đối chiếu: số token còn giữ × giá định giá tại thời điểm đó = giá trị gộp; so với giá vốn tương ứng để ra kết quả tạm tính. Nếu muốn biết tiền có thể nhận khi bán ngay, còn phải kiểm tra giá bán và chi phí chiều bán trên nền tảng bạn sử dụng.